Ci at yii ñu weesu, lignete dafa xëcc lu bari ci marse bi ci biir réew mi ak ci bitim réew, muy luy am doole ci wàllu energie bu bees te baax. Li muy def ci wàllu kombustion, dafay wane njariñ yu am solo ci wàllu liggéey ak civil, ba noppi nekk wuutu bu am solo ci këri cosaan.
Linite produit semiwul-koke la buñuy fajee ci anam wu woyof {(1}} ci anam wu woyof. Amna ëmbiitu karbon bu dëgër, materie bu néew doole, xal bu dëgër ci jamonoy lakk, ak valeur calorik bu 5500{4}}7000-7000 kcal/kg, muy jege nivo bu baax termal bu baax. Buñu ko méngale ak këriñ yu bari, lignete dafay gëna dëgër, gëna am doole ci wàllu tàngoor, te mën na wàññi bu baax mbalitu energie.
Ci wàllu liggéey bi environmaa bi di def, ligne amna njariñ yu bari. Rëyaayam ci mbir yu bari yi, gaz yu ñuy bàyyi ci saxaar, gaz sulfur ak oxide azote yi ñuy génne ci jamonoy lakk dañu gëna néew bu baax ak këri kër yi. Done yiñ jàngat dañu wane ni mën nañu wàññi gaz yu ñuy bàyyi ci jawwu ji, lu tollu ci 60%, gaz sulfur yi di bàyyi ci jawwu ji, lu tollu ci 50%, ak oxide oxide azot ci lu tollu ci 30%, biy méngoo ak sàrti environmaa bi ci àdduna bi, te mën nañu ko jëfandikoo ngir am xaalis bu bari.
Li am solo ci lignite dafay wane itam ci anam wu dëgër. Mën na nekk fuuru industriel, chaudière vapër, wala fuuru togg siwil, mën na wecci këri cosaan. Amna stabilite bu baax ci wàllu lakk te yombul coke, te loolu mën na yokk dundu gi ci jumtukaayi lakk yi, ba noppi wàññi njëgu toppatoo bi. Rax ci dolli, dencukaay ak yóbbug lignite ñoo gëna yomb ndax dafa am lu bari lu am solo, yombul ñu gëna dëgër, te gëna wóor.
Bi jumtukaayi energie global bi di soppi dem ci benn bu gëna set, laaj bi ci marse bi dafay wéy di màgg. Li muy jëfandikoo ci wàllu liggéey yu melni asiye, chimik, ak kuuraŋ mingi wéy di yaatu, te dafay gëna yokk ndànk ci marse siwil yi. Ci ëlëg, ak yokkute ci xarala yi ak gëna mëna liggéey, ñu ngi seentu ñu gëna mëna jëfandikoo lignite bu gëna baax, loolu dafay jàppale coppite energie ci àdduna bi ak ci aar environmaa bi.
Ci sosiete yiy jënd ak jaay ci bitim réew, ligne dafay nekk produit energie bu am solo ci marse internasional bi, muy liggéey bu baax ak njariñu environmaa bi. Xam anam yi ñuy boolee lignite yi dina tax liggéeyukaay yi jàpp ni marse bi dafay gëna yokk liggéey bi.
